Дусал нэвтэрхий толь - Хэрэглэгчийн оруулсан хувь нэмэр [mn]

Гар (keyboard)

2010-01-13T14:46:26Z

Bee:

Компьютерийн гар буюу keyboard нь оролтын төхөөрөмж бөгөөд, тусгай тэмдэгт илэрхийлэх болон команд өгөх товчлуурууд, тэдгээрийг электрон сигналд хувирган цааш дамжуулах схем бүхий хавтан, дамжуулагч утаснаас бүрдэл болно.
Энгийнээр ойлгох юм бол Компьютерийн гар дээрх тэмдэгт бүхий товчлуур дээр дарахад тухайн илэрхийлэх тэмдэгтийн утга компьютерт электрон сигнал байдлаар очиж дэлгэц дээр гарна. Ихэнх Компьютерийн гар цагаан толгойн үсэг болон тоо тэмдэгүүдээс бүтдэг бa, жирийн хэрэглээнд бичиг баримт боловсруулахад хэрэглэгддэг. Орчин үеийн Компьютерийн гар нь үсэг тоо тэмдэгээс гадна түгээмэл хэрэглэдэг компьютерын команд, зөвхөн тоглоомонд зориулсан товчлуурууд, медиа тоглуулах болон интернэтэд ашиглахад хялбаршуулсан товч зэргийг суурилуулж өгсөн байдаг.
==Нэр төрөл==
Компьютерийн гарыг хэрэглэх зориулалт, бүтээсэн технологи зэргээр нь хэд хэдэн ангилалд оруулж болно.
====Энгийн Компьютерийн гар====
Ширээний компьютерт зориулсан стандарт 101-105 товчлуур бүхий виндовс үйлдэлийн системд зориулсан гар. Энэ нь Англи цагаан толгойн 26 үсэг болон тоо, тэмдэгт болон 12 хүртэл дугаарласан функцын товч, бусад туслах болон гүйцэтгэх товч зэргээс бүрдэнэ.
====Мултимедиа болон тоглоомын зориулалттай гар====
Энэ төрлийн гар нь стандарт товчлуураас гадна дээр өгүүлсэн медиа тоглуулах болон интернэт ашиглах товчлуур, тоглоомонд хэрэглэгдэх тусгай зориулалтын товч, товчны хослолоор гүйцэтгэдэг командыг нэг даралтаар гүйцэтгэх товч зэргийг нэгтгэсэн байна.
====Thumb sized буюу мини гар====
Халаасны болон жижигрүүлсэн зөөврийн комьютерт зориулсан гар. Жижиг товчлууруудтай байх бөгөөд smart phone, халаасны компьютер зэрэгт ашиглана.
====Зөөврийн компьютерт зориулсан гар====
Зөөврийн компьютерт зориулан жижигрүүлсэн хувилбар бөгөөд ихэнхдээ хажуугийн тоон өгөгдөл оруулах хэсэг байдаггүй ба бусад товчлуурыг хооронд нь шахаж байрлуулсан байна.
====Numeric буюу Тоон өгөгдөл оруулах гар====
Зөөврийн компьютер болон нэмэлтээр тоон өгөгдөл оруулах шаардлагатай үед хэрэглэнэ. Цифр болон математикийн үйлдэл хийх үндсэн тэмдэг, заагч крусор болон тоон гарыг түгжих товч зэрэг нэмэлтээр байрласан байж болно.
====Хийсвэр болон мэдрэгч дэлгэцэн гар====
Компьютерийн гарыг бүтээсэн технологиор нь олон төрөлд ангилж болно. Мэдрэгч дэлгэцэн гар нь тусгай нарийн мэдрэгч бүхий хавтангийн (touch panel) технологийг ашигласан Компьютерийн гар юм. Хийсвэр Компьютерийн гар нь Компьютер болон түүнтэй адил бусад машинуудад суурилуулсан бодит бус гар бөгөөд энгийн персонал компьютерын виндовс үйлдэлийн системд байдаг "on-screen keyboard" аар төсөөлөх хэрэгтэй. Түүнчлэн үйлчилгээний газруудад байдаг автомат бүртгэлийн болон хайлтын машинуудад мэдээлэл оруулах гарыг мөн хийсвэр гар гэж үзэж болно.
====Foldable болон Инфра улаан туяан гар====
Foldable гар гэдэг нь зөөвөрлөхөд маш хялбар, эвхэгддэг, эсвэл нугалардаг Компьютерийн гарыг хэлэх бөгөөд зарим хүмүүс хэрэглэдэг хуйларан нугалж болдог резинээр бүрсэн гарыг foldable гар гэж хэлж болно. Ийм гарны давуу тал нь зөөвөрлөхөд зай эзлэхгүй бөгөөд уснаас сайн хамгаалагдсан байдаг бол сул тал нь товчлуурын даралтын таатай эвтэйхэн байдал нь энгийн гарыг гүйцэхгүй.Инфра туяаг технологидоо ашигласан гар нь хоосон хавтгай тэгш гадрага дээр Компьютерийн гарын товлуурыг инфра улаан туяаны тусламжтайгаар тусгаж мөн мэдэрч ажилладаг гар юм.
==Үзэмж (layout)==
Layout буюу Компьютерийн гарын үзэмж гэдэг нь улс бүрийн цагаан толгойн үсгийн дараалалыг ихэвчлэн стандарт [[ QWERTY ]] үзэмжид тохируулан тус тусын стандартыг гаргасан байдаг. Жишээлбэл Герман стандартын гар QWERTZ, Франц үзэмжийн гар AZERTY гэх мэт байх жишээтэй. Харин манай Монгол гарын стандарт үзэмж бол ФЦУЖЭ гэсэн дараалалаар тохируулсан байдаг. Эдгээр дараалал нь Компьютерийн гарын үсгийн дээд эгнээний хамгийн эхний таван үсгээр илэрхийлээд байгааг та анзаарсан байх. Түүнчлэн тухайн хэрэглэгч хүсэл сонирхолоосоо хамаараад өөр стандартын Компьютерийн гарын үзэмж ашиглах тохиолдол байдаг. Жишээ нь [[ Дусал гарын драйвер]].
==Товчлуурууд==
Компьютерийн гарын товчлуурын үндсэн үүргийг авч үзвэл:
====Үсэг тоо болон тэмдэгт====
Эдгээр товчийг ашиглан бичиг баримт боловсруулах, засварлах болон бусад програмд ашиглана. Үсэгэн тэмдэгтийг Capslock болoн shift товчны тусламжтайгаар том жижиг хэлбэрээр бичиж болох бөгөөд space bar товчоор зай авах. back space болон delete товчоор бичсэн тэмдэгтийг устгана.
====Тохируулгын болон функцын товчлуур====
f1 - f12 дугаарлал бүхий товчлуур болон Control, shift, Alt зэрэг товчлуурыг хэлнэ. Эдгээрийг ихэвчлэн хосолсон даралтаар дарж үйлдэл гүйцэтгэнэ. Жишээ нь alt+f4 хослолоор идэвхитэй байгаа цонхыг хаах. Виндовсын орчинд ctrl+Esc хослолоор старт цэсийг гаргах гэх мэт.
====Удирдах товчлуур====
Page up, Page down, Home, End болон заагч крусор, tab, insert, delete зэрэг товчлуурууд орно. Эдгээр товчоор нээгдсэн цонх хооронд шилжих, дээш доош гүйлгэх зэрэг удирдах үүргийг гүйцэтгэнэ. Caps lock Numlock болон ScrLock товчлуурыг мөн адил удирдах товчлуурт авч үздэг.
====Системийн болон туслах товчлуур====
Esc, Enter, PrtScrn, Pause break, windows(лого), зэрэг товчлуурыг системийн товчлуурт авч үзнэ, Эдгээрийн тусламжтайгаар DOS болон зарим програмчлалын хэлэнд ашиглах, мөн старт цэс гаргах болон дэлгэцийн зургийг буулгах зэрэг системийн удирдлагад ашиглана. Туслах товчлууруудад хажуугийн тоон товчлуурууд, зарим гаранд байх хэл сонгох товч, Компьютерийг унтраах, хүлээлгийн горимд оруулах зэрэг товчлуурыг хэлж болно.
[[Ангилал:Техник_хангамж]]

Гар (keyboard)

2009-12-20T09:07:52Z

Bee: Шинэ хуудас: Компьютерийн гар буюу keyboard нь оролтын төхөөрөмж бөгөөд, тусгай тэмдэгт илэрхийлэх болон команд…

Ширээний компьютер

2009-12-20T05:28:45Z

Bee:

Desktop computer буюу '''ширээний компьютер''' нь зөөврийн бус, тогтмол нэг газар байрлуулж хэрэглэхэд зориулсан компьютер юм. Ширээний компьютерын микропроцессор болон бусад эд ангиудыг нэг хайрцагт багтаан маш оновчтойгоор байрлуулсан байдаг бөгөөд, түүнтэй хамт боловсруулсан [[өгөгдөл]], мэдээлэлийг ойлгомжтой дүрс байдлаар дамжуулах үүрэгтэй [[дэлгэц (монитор)|дэлгэц]], гаднаас өгөгдлийг оруулах [[гар (keyboard)|гар]] болон [[хулгана (mouse)|хулгана]] зэрэг төхөөрөмжүүд дамжуулах утасаар болон долгионоор холбогдсон байдалтай байдаг. Энэ нь орчин үеийн ширээний компьютерын сонгодог жишээ юм. Үүнээс гадна эд анги бүхий хайрцаг болон дэлгэцийг нэг дор багтаасан шийдэлтэй загвар бий.
==Үүсэл хөгжил==
Ширээний компьютерыг ерөнхийд нь компьютерын хөгжилийн үе шат гэж ойлгож болно. Анхны компьютер нь шинжлэх ухаан,
технологийн хөгжлийн явцад хүмүүсийн нийтлэг хэрэгцээнд дөхөж очихуйц боловсронгуй, овор хэмжээ бага, үнэ хямд,
загвар дизайн сайтай болсоноор ширээний гэх тодотголтой, өнөө үед бидний түгээмэл хэрэглэдэг компьютер бий болжээ.
Анхны компьютерууд бүхэл бүтэн өрөөг эзлэхүйц том хэмжээтэй байсан бөгөөд 1980 оны эхээр IBM болон APPLE компаниуд
анх удаа энгийн хэрэглэгчид зориулсан салангид монитор бүхий одоогийн компьютерын загварт дөхсөн тооцоолуур
үйлдвэрлэж эхэлсэн. Ингэснээр энгийн хэрэглэгчид компьютер ашиглах боломж нээлттэй болсон.
==Бүтэц==
====Тооцоолуурын хэсэг====
Ширээний компьютерын үндсэн хэсэг болох тооцоолуурын хэсэг нь [[ATX (Advenced Technology Extended)|ATX]] стандартын [[компьютерын кейс]] болон [[тэжээлийн блок]], түүн дотор агуулагдах үндсэн эд ангиудаас бүрдэнэ.
*Эх хавтан буюу [[Motherboard]].
*Гол тооцоолуурын хэсэг [[CPU (Central Proccessing Unit)|CPU]]
*Шуурхай санах ой буюу [[RAM (Random access memory)|RAM]]
*Хадгалах төхөөрөмж [[HDD (Hard Disk Drive)|HDD]]
Эдгээр тусдаа эд ангиуд эх хавтангаар дамжин холбогдож компьютерын кейст эмх цэгцтэйгээр байрласан байна. Үүн дээр нэмэлтээр [[уян диск]] болон [[оптик дискны]] төхөөрөмж, [[дисплей карт]], [[модем]], дууны нэмэлт гаралтын хэрэгсэл буюу [[sound card]], [[сүлжээний карт]] зэрэг бусад төхөөрөмж үндсэн эд ангиудтай хамт кейст байрлаж болно.

Тооцоолуурын хэсэгтэй дэлгэц болон гар, хулгана, [[хэвлэх машин (Printer)|хэвлэх машин]], [[скайнер (Scanner)|скайнер]] гэх мэт төхөөрөмж залгагдан ажиллана.
====Дэлгэц====
Тооцоолуурын хэсэгт боловсруулагдсан өгөгдөл түүний эх хавтанд байрлах дүрс дамжуулах картын тусламжтайгаар мониторт ирэх бөгөөд, энэ нь өгөгдлийг дүрс болгон цацах үүрэгтэй төхөөрөмж юм. Одоо үед монитор нь [[LCD]] монитор болон [[CRT]] монитор гэсэн хоёр төрөл байдаг. Энэ хоёр дүрс гаргах технологи, ажиллах зарчимаараа ялгаатай боловч үндсэн үүрэг нь ижил.

APPLE фирмийн ширээний компьютерууд тооцоолуурын хэсэг болон дэлгэц нь хамтдаа байхаар хийгдсэн байдаг онцлогтой. Үүнийг All-In-One desktop гэж нэрлэж болно.
====Гар, Хулгана====
Хэрэглэгч тооцоолуурын хэсгийг удирдах, гараас өгөгдөл оруулах үүрэгтэй төхөөрөмж. Утас болон [[wirelless]] хүлээн авагч ашиглаж эх хавтантай шууд холбогдоно.
====Туслах төхөөрөмж====
Нэмэлтээр [[веб камер]],[[ТВ хайрцаг]], [[чихэвч]], микрофон, чанга яригч буюу [[спикер]] болон [[Тог баригч]] зэрэг олон төхөөрөмжийг хэрэглэгч өөрийн хэрэгцээнд тохируулан залгах боломжтой. Микрофон болон чихэвч, спикер нь эх хавтангийн дууны картад холбогдох бөгөөд тог баригчаас бусад төхөөрөмжүүд ихэвчлэн [[USB]] оролт болон бусад нэмэлт оролтоор холбогдоно.
====Үйлдлийн систем====
Ширээний компьютер нь бусад компьютерын нэг адил [[үйлдлийн системын]] тусламжтайгаар өгөгдлийг боловсруулах бөгөөд, боловсруулсан мэдээлэл дэлгэц дээр хэрхэн харагдах, хэрэглэгчид хэрхэн илүү хялбараар удирдах, хянах, боловсруулах зэргийг шийдсэн, компьютерын идэвхитэй ажиллагааг хангадаг цогц програм юм.

[[LINUX]] , [[WINDOWS]] , [[MACHINTOSH]]
гэх зэрэг түгээмэл хэрэглэгддэг Үйлдлийн системүүд байдаг. Үүнээс бидний хэрэглэж сурсан [[windows XP]] , [[windows VISTA]] зэрэг үйлдлийн системүүд нь Windows үйлдлийн системийн хувилбарууд юм.
APPLE компани өөрсдийн гаргасан All-In-One ширээний компьютертоо MACHINTOSH үйлдлийн систем суулгаж өгсөн байдаг.
==Давуу болон сул тал==
Ширээний компьютер нь [[зөөврийн компьютерыг (laptop)|зөөврийн компьютерыг]] бодвол эд ангиудыг өргөтгөх боломжоор илүү. Хэрэглэгч өөрийн хүссэн эд анги бүхий компьютерыг угсрах боломжтой бөгөөд, хэрэгцээндээ тулгуурлан тохирох үндсэн эд ангиудыг солих, давхар нэмж суурилуулах зэрэг боломж нээлттэй. Мөн илүү үзүүлэлт шаарддаг хэрэглээний [[програм хангамж]], [[компьютер тоглоом]] зэргийг тэдгээрт тохирсон үзүүлэлт бүхий ширээний компьютер дээр ашиглах бүрэн боломжтой.

Сул тал нь бусад төрлийн компьютерыг бодвол цахилгаан зарцуулалт өндөр, байнгын хувьсах гүйдлээр тэжээгдэх учир цахилгаанаас хамаарсан эрсдэлд орох аюултай, овор хэмжээ ихтэй.

[[Ангилал:Анхан_шатны_ойлголтууд]]

Ширээний компьютер

2009-12-20T04:33:26Z

Bee:

Desktop computer буюу '''ширээний компьютер''' нь зөөврийн бус, тогтмол нэг газар байрлуулж хэрэглэхэд зориулсан компьютер юм. Ширээний компьютерын микропроцессор болон бусад эд ангиудыг нэг хайрцагт багтаан маш оновчтойгоор байрлуулсан байдаг бөгөөд, түүнтэй хамт боловсруулсан [[өгөгдөл]] дамжуулах үүрэгтэй [[дэлгэц (монитор)|дэлгэц]], гаднаас өгөгдлийг оруулах [[гар (keyboard)|гар]] болон [[хулгана (mouse)|хулгана]] зэрэг төхөөрөмжүүд дамжуулах утасаар болон долгионоор холбогдсон байдалтай байдаг. Энэ нь орчин үеийн ширээний компьютерын сонгодог жишээ юм. Үүнээс гадна эд анги бүхий хайрцаг болон дэлгэцийг нэг дор багтаасан шийдэлтэй загвар бий.
==Үүсэл хөгжил==
Ширээний компьютерыг ерөнхийд нь компьютерын хөгжилийн үе шат гэж ойлгож болно. Анхны компьютер нь шинжлэх ухаан,
технологийн хөгжлийн явцад хүмүүсийн нийтлэг хэрэгцээнд дөхөж очихуйц боловсронгуй, овор хэмжээ бага, үнэ хямд,
загвар дизайн сайтай болсоноор ширээний гэх тодотголтой, өнөө үед бидний түгээмэл хэрэглэдэг компьютер бий болжээ.
Анхны компьютерууд бүхэл бүтэн өрөөг эзлэхүйц том хэмжээтэй байсан бөгөөд 1980 оны эхээр IBM болон APPLE компаниуд
анх удаа энгийн хэрэглэгчид зориулсан салангид монитор бүхий одоогийн компьютерын загварт дөхсөн тооцоолуур
үйлдвэрлэж эхэлсэн. Ингэснээр энгийн хэрэглэгчид компьютер ашиглах боломж нээлттэй болсон.
==Бүтэц==
====Тооцоолуурын хэсэг====
Ширээний компьютерын үндсэн хэсэг болох тооцоолуурын хэсэг нь [[ATX (Advenced Technology Extended)|ATX]] стандартын [[компьютерын кейс]] болон [[тэжээлийн блок]], түүн дотор агуулагдах үндсэн эд ангиудаас бүрдэнэ.
*Эх хавтан буюу [[Motherboard]].
*Гол тооцоолуурын хэсэг [[CPU (Central Proccessing Unit)|CPU]]
*Шуурхай санах ой буюу [[RAM (Random access memory)|RAM]]
*Хадгалах төхөөрөмж [[HDD (Hard Disk Drive)|HDD]]
Эдгээр тусдаа эд ангиуд эх хавтангаар дамжин холбогдож компьютерын кейст эмх цэгцтэйгээр байрласан байна. Үүн дээр нэмэлтээр [[уян диск]] болон [[оптик дискны]] төхөөрөмж, [[дисплей карт]], [[модем]], дууны нэмэлт гаралтын хэрэгсэл буюу [[sound card]], [[сүлжээний карт]] зэрэг бусад төхөөрөмж үндсэн эд ангиудтай хамт кейст байрлаж болно.

Тооцоолуурын хэсэгтэй дэлгэц болон гар, хулгана, [[хэвлэх машин (Printer)|хэвлэх машин]], [[скайнер (Scanner)|скайнер]] гэх мэт төхөөрөмж залгагдан ажиллана.
====Дэлгэц====
Тооцоолуурын хэсэгт боловсруулагдсан өгөгдөл түүний эх хавтанд байрлах дүрс дамжуулах картын тусламжтайгаар мониторт ирэх бөгөөд, энэ нь өгөгдлийг дүрс болгон цацах үүрэгтэй төхөөрөмж юм. Одоо үед монитор нь [[LCD]] монитор болон [[CRT]] монитор гэсэн хоёр төрөл байдаг. Энэ хоёр дүрс гаргах технологи, ажиллах зарчимаараа ялгаатай боловч үндсэн үүрэг нь ижил.

APPLE фирмийн ширээний компьютерууд тооцоолуурын хэсэг болон дэлгэц нь хамтдаа байхаар хийгдсэн байдаг онцлогтой. Үүнийг All-In-One desktop гэж нэрлэж болно.
====Гар, Хулгана====
Хэрэглэгч тооцоолуурын хэсгийг удирдах, гараас өгөгдөл оруулах үүрэгтэй төхөөрөмж. Утас болон [[wirelless]] хүлээн авагч ашиглаж эх хавтантай шууд холбогдоно.
====Туслах төхөөрөмж====
Нэмэлтээр [[веб камер]],[[ТВ хайрцаг]], [[чихэвч]], микрофон, чанга яригч буюу [[спикер]] болон [[Тог баригч]] зэрэг олон төхөөрөмжийг хэрэглэгч өөрийн хэрэгцээнд тохируулан залгах боломжтой. Микрофон болон чихэвч, спикер нь эх хавтангийн дууны картад холбогдох бөгөөд тог баригчаас бусад төхөөрөмжүүд ихэвчлэн [[USB]] оролт болон бусад нэмэлт оролтоор холбогдоно.
====Үйлдлийн систем====
Ширээний компьютер нь бусад компьютерын нэг адил [[үйлдлийн системын]] тусламжтайгаар өгөгдлийг боловсруулах бөгөөд, боловсруулсан мэдээлэл дэлгэц дээр хэрхэн харагдах, хэрэглэгчид хэрхэн илүү хялбараар удирдах, хянах, боловсруулах зэргийг шийдсэн, компьютерын идэвхитэй ажиллагааг хангадаг цогц програм юм.

[[LINUX]] , [[WINDOWS]] , [[MACHINTOSH]]
гэх зэрэг түгээмэл хэрэглэгддэг Үйлдлийн системүүд байдаг. Үүнээс бидний хэрэглэж сурсан [[windows XP]] , [[windows VISTA]] зэрэг үйлдлийн системүүд нь Windows үйлдлийн системийн хувилбарууд юм.
APPLE компани өөрсдийн гаргасан All-In-One ширээний компьютертоо MACHINTOSH үйлдлийн систем суулгаж өгсөн байдаг.
==Давуу болон сул тал==
Ширээний компьютер нь [[зөөврийн компьютерыг (laptop)|зөөврийн компьютерыг]] бодвол эд ангиудыг өргөтгөх боломжоор илүү. Хэрэглэгч өөрийн хүссэн эд анги бүхий компьютерыг угсрах боломжтой бөгөөд, хэрэгцээндээ тулгуурлан тохирох үндсэн эд ангиудыг солих, давхар нэмж суурилуулах зэрэг боломж нээлттэй. Мөн илүү үзүүлэлт шаарддаг хэрэглээний [[програм хангамж]], [[компьютер тоглоом]] зэргийг тэдгээрт тохирсон үзүүлэлт бүхий ширээний компьютер дээр ашиглах бүрэн боломжтой.

Сул тал нь бусад төрлийн компьютерыг бодвол цахилгаан зарцуулалт өндөр, байнгын хувьсах гүйдлээр тэжээгдэх учир цахилгаанаас хамаарсан эрсдэлд орох аюултай, овор хэмжээ ихтэй.

[[Ангилал:Анхан_шатны_ойлголтууд]]

Дусал нэвтэрхий толь-н хэлэлцүүлэг:Хурал

2009-10-23T03:01:00Z

Bee: Шинэ хуудас: Заваараа аль болох олон мэдээлэл оруулж байхыг бодноо. Энд тэндээс хамаагүй авсан зураг тавьж б…

Заваараа аль болох олон мэдээлэл оруулж байхыг бодноо. Энд тэндээс хамаагүй авсан зураг тавьж болно биз дээ? Бүртгэл гэсэн хуудас дээр куукий ашиглах гэдэг үг алдаатай харагдаж байна лэ. [[Хэрэглэгч:Bee|Bee]] 03:01, 23 Аравдугаар сар 2009 (UTC)

Ширээний компьютер

2009-10-18T16:35:42Z

Bee: /* Давуу болон сул тал */

Desktop computer буюу '''ширээний компьютер''' нь зөөврийн бус, тогтмол нэг газар байрлуулж хэрэглэхэд зориулсан компьютер юм. Ширээний компьютерын микропроцессор болон бусад эд ангиудыг нэг хайрцагт багтаан маш оновчтойгоор байрлуулсан байдаг бөгөөд, түүнтэй хамт боловсруулсан [[өгөгдлийг]] дамжуулах үүрэгтэй [[дэлгэц (монитор)|дэлгэц]], гаднаас өгөгдлийг оруулах [[гар (keyboard)|гар]] болон [[хулгана (mouse)|хулгана]] зэрэг төхөөрөмжүүд дамжуулах утасаар болон долгионоор холбогдсон байдалтай байдаг. Энэ нь орчин үеийн ширээний компьютерын сонгодог жишээ юм. Үүнээс гадна эд анги бүхий хайрцаг болон дэлгэцийг нэг дор багтаасан шийдэлтэй загвар бий.
==Үүсэл хөгжил==
Ширээний компьютерыг ерөнхийд нь компьютерын хөгжилийн үе шат гэж ойлгож болно. Анхны компьютер нь шинжлэх ухаан,
технологийн хөгжлийн явцад хүмүүсийн нийтлэг хэрэгцээнд дөхөж очихуйц боловсронгуй, овор хэмжээ бага, үнэ хямд,
загвар дизайн сайтай болсоноор ширээний гэх тодотголтой, өнөө үед бидний түгээмэл хэрэглэдэг компьютер бий болжээ.
Анхны компьютерууд бүхэл бүтэн өрөөг эзлэхүйц том хэмжээтэй байсан бөгөөд 1980 оны эхээр IBM болон APPLE компаниуд
анх удаа энгийн хэрэглэгчид зориулсан салангид монитор бүхий одоогийн компьютерын загварт дөхсөн тооцоолуур
үйлдвэрлэж эхэлсэн. Ингэснээр энгийн хэрэглэгчид компьютер ашиглах боломж нээлттэй болсон.
==Бүтэц==
====Тооцоолуурын хэсэг====
Ширээний компьютерын үндсэн хэсэг болох тооцоолуурын хэсэг нь [[ATX (Advenced Technology Extended)|ATX]] стандартын [[компьютерын кейс]] болон [[тэжээлийн блок]], түүн дотор агуулагдах үндсэн эд ангиудаас бүрдэнэ.
*Эх хавтан буюу [[Motherboard]].
*Гол тооцоолуурын хэсэг [[CPU (Central Proccessing Unit)|CPU]]
*Шуурхай санах ой буюу [[RAM (Random access memory)|RAM]]
*Хадгалах төхөөрөмж [[HDD (Hard Disk Drive)|HDD]]
Эдгээр тусдаа эд ангиуд эх хавтангаар дамжин холбогдож компьютерын кейст эмх цэгцтэйгээр байрласан байна. Үүн дээр нэмэлтээр [[уян диск]] болон [[оптик дискны]] төхөөрөмж, [[дисплей карт]], [[модем]], дууны нэмэлт гаралтын хэрэгсэл буюу [[sound card]], [[сүлжээний карт]] зэрэг бусад төхөөрөмж үндсэн эд ангиудтай хамт кейст байрлаж болно.

Тооцоолуурын хэсэгтэй дэлгэц болон гар, хулгана, [[хэвлэх машин (Printer)|хэвлэх машин]], [[скайнер (Scanner)|скайнер]] гэх мэт төхөөрөмж залгагдан ажиллана.
====Дэлгэц====
Тооцоолуурын хэсэгт боловсруулагдсан өгөгдөл түүний эх хавтанд байрлах дүрс дамжуулах картын тусламжтайгаар мониторт ирэх бөгөөд, энэ нь өгөгдлийг дүрс болгон цацах үүрэгтэй төхөөрөмж юм. Одоо үед монитор нь [[LCD]] монитор болон [[CRT]] монитор гэсэн хоёр төрөл байдаг. Энэ хоёр дүрс гаргах технологи, ажиллах зарчимаараа ялгаатай боловч үндсэн үүрэг нь ижил.

APPLE фирмийн ширээний компьютерууд тооцоолуурын хэсэг болон дэлгэц нь хамтдаа байхаар хийгдсэн байдаг онцлогтой. Үүнийг All-In-One desktop гэж нэрлэж болно.
====Гар, Хулгана====
Хэрэглэгч тооцоолуурын хэсгийг удирдах, гараас өгөгдөл оруулах үүрэгтэй төхөөрөмж. Утас болон [[wirelless]] хүлээн авагч ашиглаж эх хавтантай шууд холбогдоно.
====Туслах төхөөрөмж====
Нэмэлтээр [[веб камер]],[[ТВ хайрцаг]], [[чихэвч]], микрофон, чанга яригч буюу [[спикер]] болон [[Тог баригч]] зэрэг олон төхөөрөмжийг хэрэглэгч өөрийн хэрэгцээнд тохируулан залгах боломжтой. Микрофон болон чихэвч, спикер нь эх хавтангийн дууны картад холбогдох бөгөөд тог баригчаас бусад төхөөрөмжүүд ихэвчлэн [[USB]] оролт болон бусад нэмэлт оролтоор холбогдоно.
====Үйлдлийн систем====
Ширээний компьютер нь бусад компьютерын нэг адил [[үйлдлийн системын]] тусламжтайгаар өгөгдлийг боловсруулах бөгөөд, боловсруулсан мэдээлэл дэлгэц дээр хэрхэн харагдах, хэрэглэгчид хэрхэн илүү хялбараар удирдах, хянах, боловсруулах зэргийг шийдсэн, компьютерын идэвхитэй ажиллагааг хангадаг цогц програм юм.

[[LINUX]] , [[WINDOWS]] , [[MACHINTOSH]]
гэх зэрэг түгээмэл хэрэглэгддэг Үйлдлийн системүүд байдаг. Үүнээс бидний хэрэглэж сурсан [[windows XP]] , [[windows VISTA]] зэрэг үйлдлийн системүүд нь Windows үйлдлийн системийн хувилбарууд юм.
APPLE компани өөрсдийн гаргасан All-In-One ширээний компьютертоо MACHINTOSH үйлдлийн систем суулгаж өгсөн байдаг.
==Давуу болон сул тал==
Ширээний компьютер нь [[зөөврийн компьютерыг (laptop)|зөөврийн компьютерыг]] бодвол эд ангиудыг өргөтгөх боломжоор илүү. Хэрэглэгч өөрийн хүссэн эд анги бүхий компьютерыг угсрах боломжтой бөгөөд, хэрэгцээндээ тулгуурлан тохирох үндсэн эд ангиудыг солих, давхар нэмж суурилуулах зэрэг боломж нээлттэй. Мөн илүү үзүүлэлт шаарддаг хэрэглээний [[програм хангамж]], [[компьютер тоглоом]] зэргийг тэдгээрт тохирсон үзүүлэлт бүхий ширээний компьютер дээр ашиглах бүрэн боломжтой.

Сул тал нь бусад төрлийн компьютерыг бодвол цахилгаан зарцуулалт өндөр, байнгын хувьсах гүйдлээр тэжээгдэх учир цахилгаанаас хамаарсан эрсдэлд орох аюултай, овор хэмжээ ихтэй.

[[Ангилал:Анхан_шатны_ойлголтууд]]

Ширээний компьютер

2009-10-18T16:31:58Z

Bee: Desktop computers.

Desktop computer буюу '''ширээний компьютер''' нь зөөврийн бус, тогтмол нэг газар байрлуулж хэрэглэхэд зориулсан компьютер юм. Ширээний компьютерын микропроцессор болон бусад эд ангиудыг нэг хайрцагт багтаан маш оновчтойгоор байрлуулсан байдаг бөгөөд, түүнтэй хамт боловсруулсан [[өгөгдлийг]] дамжуулах үүрэгтэй [[дэлгэц (монитор)|дэлгэц]], гаднаас өгөгдлийг оруулах [[гар (keyboard)|гар]] болон [[хулгана (mouse)|хулгана]] зэрэг төхөөрөмжүүд дамжуулах утасаар болон долгионоор холбогдсон байдалтай байдаг. Энэ нь орчин үеийн ширээний компьютерын сонгодог жишээ юм. Үүнээс гадна эд анги бүхий хайрцаг болон дэлгэцийг нэг дор багтаасан шийдэлтэй загвар бий.
==Үүсэл хөгжил==
Ширээний компьютерыг ерөнхийд нь компьютерын хөгжилийн үе шат гэж ойлгож болно. Анхны компьютер нь шинжлэх ухаан,
технологийн хөгжлийн явцад хүмүүсийн нийтлэг хэрэгцээнд дөхөж очихуйц боловсронгуй, овор хэмжээ бага, үнэ хямд,
загвар дизайн сайтай болсоноор ширээний гэх тодотголтой, өнөө үед бидний түгээмэл хэрэглэдэг компьютер бий болжээ.
Анхны компьютерууд бүхэл бүтэн өрөөг эзлэхүйц том хэмжээтэй байсан бөгөөд 1980 оны эхээр IBM болон APPLE компаниуд
анх удаа энгийн хэрэглэгчид зориулсан салангид монитор бүхий одоогийн компьютерын загварт дөхсөн тооцоолуур
үйлдвэрлэж эхэлсэн. Ингэснээр энгийн хэрэглэгчид компьютер ашиглах боломж нээлттэй болсон.
==Бүтэц==
====Тооцоолуурын хэсэг====
Ширээний компьютерын үндсэн хэсэг болох тооцоолуурын хэсэг нь [[ATX (Advenced Technology Extended)|ATX]] стандартын [[компьютерын кейс]] болон [[тэжээлийн блок]], түүн дотор агуулагдах үндсэн эд ангиудаас бүрдэнэ.
*Эх хавтан буюу [[Motherboard]].
*Гол тооцоолуурын хэсэг [[CPU (Central Proccessing Unit)|CPU]]
*Шуурхай санах ой буюу [[RAM (Random access memory)|RAM]]
*Хадгалах төхөөрөмж [[HDD (Hard Disk Drive)|HDD]]
Эдгээр тусдаа эд ангиуд эх хавтангаар дамжин холбогдож компьютерын кейст эмх цэгцтэйгээр байрласан байна. Үүн дээр нэмэлтээр [[уян диск]] болон [[оптик дискны]] төхөөрөмж, [[дисплей карт]], [[модем]], дууны нэмэлт гаралтын хэрэгсэл буюу [[sound card]], [[сүлжээний карт]] зэрэг бусад төхөөрөмж үндсэн эд ангиудтай хамт кейст байрлаж болно.

Тооцоолуурын хэсэгтэй дэлгэц болон гар, хулгана, [[хэвлэх машин (Printer)|хэвлэх машин]], [[скайнер (Scanner)|скайнер]] гэх мэт төхөөрөмж залгагдан ажиллана.
====Дэлгэц====
Тооцоолуурын хэсэгт боловсруулагдсан өгөгдөл түүний эх хавтанд байрлах дүрс дамжуулах картын тусламжтайгаар мониторт ирэх бөгөөд, энэ нь өгөгдлийг дүрс болгон цацах үүрэгтэй төхөөрөмж юм. Одоо үед монитор нь [[LCD]] монитор болон [[CRT]] монитор гэсэн хоёр төрөл байдаг. Энэ хоёр дүрс гаргах технологи, ажиллах зарчимаараа ялгаатай боловч үндсэн үүрэг нь ижил.

APPLE фирмийн ширээний компьютерууд тооцоолуурын хэсэг болон дэлгэц нь хамтдаа байхаар хийгдсэн байдаг онцлогтой. Үүнийг All-In-One desktop гэж нэрлэж болно.
====Гар, Хулгана====
Хэрэглэгч тооцоолуурын хэсгийг удирдах, гараас өгөгдөл оруулах үүрэгтэй төхөөрөмж. Утас болон [[wirelless]] хүлээн авагч ашиглаж эх хавтантай шууд холбогдоно.
====Туслах төхөөрөмж====
Нэмэлтээр [[веб камер]],[[ТВ хайрцаг]], [[чихэвч]], микрофон, чанга яригч буюу [[спикер]] болон [[Тог баригч]] зэрэг олон төхөөрөмжийг хэрэглэгч өөрийн хэрэгцээнд тохируулан залгах боломжтой. Микрофон болон чихэвч, спикер нь эх хавтангийн дууны картад холбогдох бөгөөд тог баригчаас бусад төхөөрөмжүүд ихэвчлэн [[USB]] оролт болон бусад нэмэлт оролтоор холбогдоно.
====Үйлдлийн систем====
Ширээний компьютер нь бусад компьютерын нэг адил [[үйлдлийн системын]] тусламжтайгаар өгөгдлийг боловсруулах бөгөөд, боловсруулсан мэдээлэл дэлгэц дээр хэрхэн харагдах, хэрэглэгчид хэрхэн илүү хялбараар удирдах, хянах, боловсруулах зэргийг шийдсэн, компьютерын идэвхитэй ажиллагааг хангадаг цогц програм юм.

[[LINUX]] , [[WINDOWS]] , [[MACHINTOSH]]
гэх зэрэг түгээмэл хэрэглэгддэг Үйлдлийн системүүд байдаг. Үүнээс бидний хэрэглэж сурсан [[windows XP]] , [[windows VISTA]] зэрэг үйлдлийн системүүд нь Windows үйлдлийн системийн хувилбарууд юм.
APPLE компани өөрсдийн гаргасан All-In-One ширээний компьютертоо MACHINTOSH үйлдлийн систем суулгаж өгсөн байдаг.
==Давуу болон сул тал==
Ширээний компьютер нь [[зөөврийн компьютерыг (laptop)|зөөврийн компьютерыг]] бодвол эд ангиудыг өргөтгөх боломжоор илүү. Хэрэглэгч өөрийн хүссэн эд анги бүхий компьютерыг угсарах боломжтой бөгөөд, хэрэгцээндээ тулгуурлан тохирох үндсэн эд ангиудыг солих, давхар нэмж суурилуулах зэрэг боломж нээлттэй. Мөн илүү үзүүлэлт шаарддаг хэрэглээний [[програм хангамж]], [[компьютер тоглоом]] зэргийг тэдгээрт тохирсон үзүүлэлт бүхий ширээний компьютер дээр ашиглах бүрэн боломжтой.

Сул тал нь бусад төрлийн компьютерыг бодвол цахилгаан зарцуулалт өндөр, байнгын хувьсах гүйдлээр тэжээгдэх учир цахилгаанаас хамаарсан эрсдэлд орох аюултай, овор хэмжээ ихтэй.

[[Ангилал:Анхан_шатны_ойлголтууд]]

Дусал нэвтэрхий толь:Ноорог

2009-10-03T19:17:49Z

Bee:

'''Энэ хуудсыг''' та өөрийн хүссэнээр өөрчилж оролдож үзэж болно. Харин энэ тайлбарыг үлдээвэл дараа дараагийн хүмүүст дөхөм болов уу. Мөн [[Хэлэлцүүлэг]] рүү орж асууж лавлах зүйл байвал асуух боломжтой :)
[[бит]]
[http://forum.dusal.net Dusal самбар]
[[Зураг:Nomiintaviur.jpg]]

<nowiki>'''Зураг:Өрөөстэй [[ном]]'''</nowiki>
[[Зураг:Nomiintaviur.jpg|thumb|200px|номнууд]]
----
----
<center>Эдгээр номнуудыг нэгэн жигд өржээ.</center>
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::номнууд
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::*bits
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::*bytes
--[[Хэрэглэгч:Bee|Bee]] 19:17, 3 Аравдугаар сар 2009 (UTC)

--[[Хэрэглэгч:Almas|Almas]] 03:49, 30 Есдүгээр сар 2009 (UTC)

==Видео==
<videoflash>wJ4dAFI7xLw</videoflash>
bits bytes
<videoflash>wJ4dAFI7xLw|200|150</videoflash>

==Туршиж байна==

{{Infobox_OS |
name = TinyMe |
logo = |
screenshot = [[Image:TinyMe20081.png|250px]]|
caption = TinyMe 2008.1|
developer = KDulcimer, Gettinther |
family = [[Linux]] |
interface = [[Openbox]] |
source_model = [[Free software]]/[[open source software|open source]] |
working_state = Current |
latest_release_version = TinyMe 2008.1 "Droplet" |
latest_release_date = {{release date|2008|12|09}}|
kernel_type = [[Monolithic kernel]] |
license =|
website = [http://tinymelinux.com/ tinymelinux.com] |
}}

'''TinyMe''' is a lightweight [[PCLinuxOS]]-based [[operating system]]. The project started in November 2006. Development took place between several members of [[Wikipedia:MyPCLinuxOS|MyPCLinuxOS]] until KDulcimer took over solo development in April 2007. The first stable version of TinyMe was released in May 2008. Development continued on the MyPCLinuxOS forum with other MyPCLinuxOS projects until September 2007, when the TinyMe project moved to its own subdomain of MyPCLinuxOS. In September 2008, TinyMe moved to its own site hosted off MyPCLinuxOS. TinyMe's second release was codenamed "Droplet" and was released December 2008. "Droplet" came as a 150 MB ISO.

TinyMe uses the [[Openbox]] window manager which is known to be smaller and faster than [[KDE]] which is used in [[PCLinuxOS]].

The distribution produces two Live CD ISO images. The larger, codenamed "Acorn", is a 200 MB ISO image. The other, "Droplet", is a 150 MB ISO image. Both can be installed onto a hard drive or a [[USB flash drive]]. TinyMe is comparable to other [[Mini Linux]] distributions such as: [[Puppy Linux]], [[AntiX]], or [[Damn Small Linux]].

On [[16 January]] [[2009]], TinyMe was ranked #25 at [[DistroWatch]].

On [[11 March]] [[2009]], TinyMe's developer announced a split from [[PCLinuxOS]].

== External links ==
*[http://tinymelinux.com/ TinyMe website]
* {{DistroWatch|tinyme|NAME=TinyMe}}

{{Linux distributions}}
{{Linux-distro-stub}}

[[es:TinyMe]]
[[ro:TinyMe]]
[[ru:TinyMe]]

[[Ангилал:Linux_distributions|{{PAGENAME}}]]
[[Ангилал:RPM-based_Linux_distributions|{{PAGENAME}}]]
[[Ангилал:Windows|{{PAGENAME}}]]
[[Ангилал:Анхан_шатны_ойлголтууд|{{PAGENAME}}]]